Lược dịch từ nguồn.
Cái tôi (ego) là bẫy hại ta
Kiếm tiền trên internet có những quy tắc khác hẳn so với thế giới thực.
Và nó hoàn toàn không giống con đường truyền thống: lấy bằng cấp, kiếm việc tốt, vay nợ mua nhà, leo thang sự nghiệp, khoe khoang “nhiều năm kinh nghiệm”, và nghỉ hưu ở tuổi 65.
“Nhiều năm kinh nghiệm” chẳng là cái mịa gì trên internet.
Continue readingDưới đây là hai lời giới thiệu của ấn bản tiếng Việt cho cuốn Gương soi Nhân loại (Mirror for Man) của Clyde Kluckhohn, Lời nói đầu của tác giả, và Mục lục.
Trong mỗi chuyến đi tôi đều chụp khá nhiều ảnh, rồi sau đó lưu vào đâu đó và không bao giờ mở xem nữa. Một số ảnh có thể được kể thành câu chuyện để post lên mạng xã hội như Facebook, nhưng chúng sẽ bị trôi đi mất. Tôi nảy ra ý tưởng tập hợp các câu chuyện kèm ảnh trong một bài blog như thế này, để có thể tìm được khi cần. Các ảnh không phải do tôi chụp đều có dẫn nguồn.
Continue readingNgày 5/6/2026, nhà văn Nga Boris Akunin đăng một post trên FB cá nhân và hỏi ý kiến mọi người về những cách thao túng trẻ con khôn khéo, buồn cười và hiệu quả. Có hơn 1300 comment, cơ bản có thể chia làm 2 phe: một phe đồng tình với việc thao túng ở mức độ nào đó, phe kia thì cương quyết phản đối.
Tôi có lọc ra một số chia sẻ thú vị (bài 10 theo tôi là đỉnh cao), các bố mẹ có thể tham khảo và bình luận thêm.
Tim Denning
My brutal advice to someone who wants financial freedom
Financial freedom has nothing to do with money. That’s your first mistake.
Thời nay, tự do tài chính còn sexy hơn cả hẹn hò hoa hậu.
Mọi người thích xem porn về giáo dục tài chính hơn là porn thật với cảnh làm tình trên sofa và mở rèm.
Nó quá sexy. Nhưng lại hoàn toàn bị hiểu sai.
Tôi đã đạt được tự do tài chính. Hầu hết những người tôi quen – bạn bè và đồng nghiệp, cũng vậy. Sau ngần ấy năm, tôi hẳn là một kẻ ngốc nếu không nhận ra một vài mô thức hiển nhiên.
Continue readingAIs Want to Be Honest. Bài của KK trên substack ngày 2/6.
Mọi hệ thống đều thể hiện những thiên kiến và xu hướng hướng tới một số trạng thái nhất định. Dòng chảy của nước qua đường ống, sự rung động của máy móc, các mối quan hệ trong một đồng cỏ, các hạch bạch huyết của bạn, tất cả đều là hệ thống. Theo thời gian, nếu mọi điều kiện đều như nhau, thì hệ thống có xu hướng quay về các mô thức (pattern) hoặc hành vi cụ thể nào đó. Về mặt kỹ thuật, xu hướng này được gọi là điểm hấp dẫn (attractor), như thể động lực của hệ thống bị thu hút bởi mô thức này. Khi một hệ thống phức tạp ổn định vào một điểm hấp dẫn, thì có thể tạo tiền đề cho một cấu trúc tiêu tán (dissipative structure) có thể tự duy trì theo thời gian bằng cách hướng năng lượng qua nó. Ví dụ như một số loại nhiễu loạn dai dẳng như lốc xoáy, hoặc các trạng thái não như động kinh, hoặc tắc nghẽn giao thông.
Continue readingBài viết của Kevin Kelly về một thời đại mơ hồ mà có vẻ sẽ mang tính nền tảng và kéo dài, được tạo ra bởi AI và một số yếu tố khác. Ông này luôn có cái nhìn thú vị về tương lai, đưa ra các câu hỏi, các giả thuyết thay cho các dự báo chắc chắn.
By Kevin Kelly
Ngay cả những chuyên gia phát minh ra AI cũng không biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Liệu AI tổng quát có khả thi? Liệu việc mở rộng quy mô sẽ tiếp tục? Có cần những trung tâm tính toán khổng lồ để tạo ra AI, hay ta có thể làm điều đó chỉ với 25 watt như trong não mình? Con người sẽ làm gì khi AI ngày càng thông minh hơn? Tương lai của kinh tế, của chiến tranh hay xã hội dân sự sẽ thế nào?
Continue readingGiới thiệu: mới đây chính quyền Putin đòi cấm tác phẩm văn học thiếu nhi này (lần đầu xuất bản 1990), kết tội sách phản giáo dục, gây hại cho trẻ em. Do đó tôi thử tìm đọc thì thấy rất hay, đúng chất hài hước tinh tế của Nga, và quyết định dịch đăng ở đây. Sách gồm 4 phần, dưới đây là bản dịch phần 1. Nghe nói sau khi có lệnh cấm thì số người tìm đọc sách tăng vọt.
Gần đây các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng trên thế giới có những đứa trẻ không nghe lời, chuyên làm mọi thứ ngược lại. Người ta khuyên bảo những điều hữu ích như, “Hãy rửa mặt vào buổi sáng,” nhưng chúng không rửa mặt. Khuyên, “Hãy chào nhau,” và chúng ngay lập tức bắt đầu không chào nhau. Các nhà khoa học đã nghĩ ra rằng những đứa trẻ như vậy nên được khuyên bảo những điều có hại, chứ không phải những điều hữu ích. Chúng sẽ làm mọi thứ ngược lại, và như thế sẽ được kết quả đúng.
ĐÂY LÀ CUỐN SÁCH DÀNH CHO NHỮNG ĐỨA TRẺ KHÔNG NGHE LỜI.
Stephanie Shen
The Illusion of Understanding
Wittgenstein, Khoa học thần kinh và lý do tại sao ngôn ngữ không phải là tư duy ở con người và AI
Năm ngoái, khi đọc cuốn tiểu thuyết “Tàn ngày để lại” của Kazuo Ishiguro, tôi đã vô cùng xúc động bởi những gì vượt ra ngoài những dòng và chữ trên trang giấy mà mình đọc được. Được kể từ góc nhìn của nhân vật chính Stevens, cuốn tiểu thuyết khắc họa một người đàn ông vô cùng kỷ luật, người đã cống hiến cả cuộc đời mình cho nghề nghiệp, đánh đổi cả các mối quan hệ cá nhân và thậm chí cả sự chính trực. Tuy nhiên, với tư cách là người đọc, tôi có thể cảm nhận trọn vẹn những điều anh ta không nói ra và những cảm xúc mà anh ta đã chối bỏ và kìm nén từ lâu.
Và tôi không thể ngừng suy nghĩ về cuốn tiểu thuyết sau khi đọc xong, cho đến tận bây giờ. Tôi chắc chắn rằng mọi người đều có trải nghiệm tương tự khi đọc một cuốn sách cộng hưởng với mình. Sự hiểu biết của chúng ta về ngôn ngữ vượt ra ngoài nghĩa đen của những từ ngữ mà chúng ta đọc hoặc nghe. Nó đòi hỏi cả cảm xúc, cảm nhận, ký ức và trí tưởng tượng của chúng ta.
Continue readingA.I. sẽ làm gì giáo dục?
Một trong các cách dự báo tốt là nhìn lại lịch sử, như bài tóm tắt dưới đây năm 2014 của Nicholas Carr (tác giả nhiều sách về công nghệ và đa số đã được xban tiếng Việt). Bài viết của ổng về A.I. trong giáo dục (Huyền thoại về Học Tự động) xem ở đây.
Continue reading