Geisha trong bộ kimono

Các từ tiếng Nhật “kimono” và “geisha” rất quen thuộc với mọi người. Chúng gắn liền với những quan niệm rập khuôn của người nước ngoài về xứ sở mặt trời mọc kỳ lạ. Từ “kimono” không cần giải thích. Tuy nhiên, có rất nhiều hiểu lầm về từ “geisha”.

Dịch theo nghĩa đen, từ “geisha” có nghĩa là “người của nghệ thuật”. Geisha là một nghệ sĩ; có tài chiêu đãi đàn ông, không chỉ bằng tài năng ca hát và nhảy múa mà còn bằng học vấn. Theo phương châm “mọi thứ đâu vào đấy”, từ xa xưa, người Nhật đã chia phụ nữ thành ba loại: nội trợ, sinh sản – tức là vợ; tâm hồn – geisha, với học vấn; và cuối cùng, thể xác – oiran, một vai trò được các cô gái quán bar và quán rượu đảm nhiệm sau khi mại dâm công khai bị cấm. Một buổi tối dành cho geisha chắc chắn là một sự kiện đáng nhớ, mặc dù nó thường khiến người nước ngoài có phần thất vọng. Đó chính xác là cảm giác của tôi, mặc dù lần đầu tiên tôi được giới thiệu về geisha là do thị trưởng của một thành phố nổi tiếng với các cô gái đẹp Nhật Bản.

Hoa và Trà

Tôi nhớ, từ “ikebana” đã từng ám ảnh tôi khi viết bài tường thuật về cuộc tuyệt thực của các bà vợ những người thợ mỏ đã thiệt mạng trong hầm mỏ, tại địa điểm xảy ra thảm họa dưới lòng đất. Công đoàn Thợ mỏ Miike nổi tiếng ở Nhật Bản với truyền thống đấu tranh, và một phần đáng kể vinh quang của nó thuộc về những người phụ nữ thuộc Liên hiệp Gia đình Mồ côi. Chính những nữ thợ mỏ này, ngày này qua ngày khác đình công trong hầm mỏ, nơi đã trở thành mồ chôn chồng họ, đã gây chấn động nước Nhật với lòng dũng cảm của mình. Sau khi tôi đến thăm địa điểm đình công, những người phụ nữ đã mời tôi đến văn phòng công đoàn.
– Chứ ai lại nói chuyện ở chỗ tối này!

Dạy cảm thụ cái đẹp

Hầu hết các tôn giáo trên thế giới đều coi các nghi lễ tập thể – tức là việc cùng nhau đưa mọi người vào một tín điều – là phương tiện quan trọng nhất để tác động đến tâm hồn con người. Và vì vị trí của tôn giáo ở Nhật Bản phần lớn được dành cho việc sùng bái cái đẹp, nên vai trò của các nghi lễ tập thể này được thể hiện qua các truyền thống và nghi lễ được thiết kế để giúp mọi người cùng nhau phát triển gu thẩm mỹ nghệ thuật. Lối sống của người Nhật đã tạo nên cả một hệ thống các bài tập thẩm mỹ tập thể như vậy, mà người dân thường xuyên tham gia.

Thợ gốm và đầu bếp

Từ sáng, tôi lang thang dọc những con phố quanh co của Kyoto, xuống dốc từ đền Kiyomizu. Nơi đây có rất nhiều lò và cửa hàng bán đồ gốm sứ. Đây chính là nơi ra đời của loại đồ sứ nổi tiếng mang tên “gốm sứ Kiyomizu”.

Tôn giáo hay thẩm mỹ?

Sự chung sống của các vị thần trên đất Nhật Bản không phải lúc nào cũng hòa bình. Cũng như ở các quốc gia khác, có những nỗ lực được biết đến của những người cầm quyền nhằm sử dụng tình cảm tôn giáo cho mục đích riêng của họ. Từ đầu thế kỷ 17, những người cai trị quân sự của đất nước – các tướng quân triều đại Tokugawa – bắt đầu áp đặt mạnh mẽ Nho giáo với ý tưởng phục tùng cấp trên. Từ thời điểm đó, ảnh hưởng của Phật giáo ở Nhật Bản bắt đầu suy yếu.