Giới thiệu của người dịch. Đây là các bài viết của Harold A. Innis (1894-1952) được tập hợp in trong sách The Bias of Communication xuất bản năm 1951. Innis là giáo sư về kinh tế chính trị tại đại học Toronto, và có nhiều khám phá quan trọng về lý thuyết truyền thông. Ông là người có nhiều ảnh hưởng đến Marshall McLuhan (1911-1980), vốn là học trò và đồng nghiệp.
Các bài viết trong sách có chung chủ đề về đặc điểm thời gian và không gian của các phương tiện truyền thông và ảnh hưởng của chúng đến thể chế quyền lực và sự thay đổi của các nền văn minh – rất đáng suy ngẫm trong kỷ nguyên AI khi có sự dịch chuyển tri thức từ các phương tiện cũ sang một môi trường hoàn toàn mới.
CHỦ NGHĨA CÔNG NGHIỆP VÀ CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA
INDUSTRIALISM AND CULTURAL VALUES [268]
Chúng ta cần nhận thức rõ những khó khăn to lớn, thậm chí có thể là không thể vượt qua, trong việc đánh giá chất lượng của một nền văn hóa mà chính chúng ta là một phần trong đó, hoặc đánh giá một nền văn hóa mà chúng ta không thuộc về. Khi sử dụng các nền văn hóa khác như những tấm gương để soi chiếu nền văn hóa của chính mình, tầm nhìn của chúng ta bị ảnh hưởng bởi chính những khiếm khuyết trong cách nhìn nhận của bản thân cũng như những khiếm khuyết của chính tấm gương đó. Kết quả là chúng ta thường chẳng thấy gì ở các nền văn hóa khác ngoài những ưu điểm của chính nền văn hóa mình. Trong thế kỷ XX, nền công nghiệp máy móc đã tạo điều kiện cho việc tích lũy một lượng thông tin khổng lồ, thể hiện rõ qua các bộ bách khoa toàn thư, các công trình lịch sử văn minh và các chương trình đố vui kiến thức. Sự quan tâm đến việc nghiên cứu văn minh trong thế kỷ này có lẽ bắt nguồn từ chính đặc điểm của nền văn minh chúng ta. Chắc chắn rằng những nghiên cứu như vậy phản ánh chính nền văn minh của chúng ta. Spengler, trong tác phẩm Hoàng hôn phương Tây (The Decline of the West), không thể không chịu ảnh hưởng từ vị thế của nước Đức; Toynbee cũng không thể tách mình khỏi các truyền thống của những quốc gia nói tiếng Anh; và Kroeber cũng không thể thoát khỏi ảnh hưởng từ Hoa Kỳ cùng nỗi ám ảnh về các phẩm chất khách quan của khoa học. Tôi xin giả định rằng các giá trị văn hóa — hay cách thức và lý do mà con người trong một nền văn hóa suy nghĩ về chính họ — chính là một phần của nền văn hóa đó.
Continue reading