7 levels of motivation
Hầu hết mọi người không vượt qua cấp độ 3, một số đạt đến cấp độ 5. Còn những người chạm tới cấp độ 7 thì sao? Họ thay đổi mọi thứ.
Dưới đây là hành trình thăng tiến theo thang cấp độ.
Cấp độ 1: Sinh tồn (Survival)
Có mặt đúng giờ hoặc bị sa thải. Đóng thuế hoặc đi tù. Thuần túy là sự tuân thủ.
Điều này sẽ dẫn đến: căng thẳng hơn, sự hài lòng trong công việc thấp hơn, kết quả kém hơn.
Bạn đang chuyển động. Nhưng không phải tiến về phía trước.
Cấp độ 2: Mua chuộc (Bribery)
Giờ đây bạn đuổi theo tiền thưởng, số sao vàng và lượt thích. Loại phần thưởng “nếu-thì” kiểu này có tác dụng, nhưng chỉ với các nhiệm vụ đơn giản.
Tâm lý học đã chứng minh: Những đứa trẻ thích vẽ đã được thưởng để vẽ nhiều hơn, và kết quả là chúng bỏ vẽ khi phần thưởng không còn.
Có thể mua chuộc nỗ lực. Nhưng hiếm khi mua được sự xuất sắc.
Cấp độ 3: Chấp thuận (Approval)
Bạn được thúc đẩy bởi những gì người khác nghĩ. Cái gật đầu của sếp. Niềm tự hào của cha mẹ. Nghe có vẻ vô hại, nhưng thực tế thì không.
Điều này tạo ra: Những người cầu toàn không bao giờ thấy đủ. Những người luôn cố gắng làm hài lòng người khác, nói “có” với mọi thứ.
Thành tích bên ngoài, khổ sở bên trong.
Cấp độ 4: Thành tựu (Achievement)
Ở cấp độ này bạn muốn chiến thắng. Trở nên xuất sắc. Khẳng định bản thân.
Cái bẫy là gì? Ngụy tưởng về đích (Arrival fallacy). Bạn đạt được mục tiêu. Cảm thấy tuyệt vời. Trong một ngày. Sau đó: “Tiếp theo là gì?”
Bạn đang leo một chiếc thang tựa nhầm bức tường.
Cấp độ 5: Tăng trưởng (Growth)
Đây là cấp độ thay đổi cuộc chơi. Ít quan tâm đến tiếng vỗ tay. Tập trung nhiều hơn vào sự tiến bộ. Bạn theo đuổi những thử thách bứt phá—không quá dễ, không quá sức.
Nguyên tắc Goldilocks: vừa đủ khó để phát triển kỹ năng.
Điều này tạo nên sự tinh thông, giỏi chuyên môn thực sự.
Cấp độ 6: Mục đích (Purpose)
Câu hỏi: bạn phục vụ ai?
Nghiên cứu cho thấy: Những người có mục đích sẽ kiên định hơn với nhiệm vụ khó. Họ có mức độ hạnh phúc và khả năng phục hồi cao hơn.
Mục đích của bạn không cần vĩ đại. Chỉ cần chân thực.
Cấp độ 7: Tự do (Freedom)
Bạn đã tích hợp được mọi thứ. Tự trị + Tinh thông + Mục đích = Đỉnh cao động lực (đây là 3 yếu tố trong mô hình động lực của Pink).
Bạn không xin phép ai, không chờ để được chọn. Bạn là tác giả cuộc đời mình.
Nghiên cứu cho thấy: Sự hài lòng cuộc sống cao nhất nằm ở đây.
Lời kết
Mấu chốt là: bạn không nhất thiết bị mắc kẹt mãi ở vị trí hiện tại.
Hãy nhận diện cấp độ hiện tại của mình. Sau đó hỏi: Điều gì sẽ nâng mình lên một cấp độ cao hơn?
Bạn đang hoạt động ở cấp độ nào ngay lúc này?