Hai loại trí thông minh: thể lỏng và kết tinh (fluid vs crystallized)

Khi nghĩ về trí thông minh, bạn có thể nghĩ đến việc có nhiều kiến ​​thức về các lĩnh vực khác nhau. Nhưng bạn cũng có thể nghĩ về khả năng tư duy nhanh và suy luận. Những yếu tố như vậy đại diện cho cái mà các nhà tâm lý học gọi là trí thông minh thể lỏng (linh hoạt) và trí thông minh kết tinh.

Continue reading

Tư vấn khiêm nhường – có gì mới lạ? (bài 2)

HC có một số điểm khác biệt sau:

  • Cần mối quan hệ ở mức riêng tư hơn: xem Bài 3
  • Cần cách hành xử khác ngay từ lần gặp đầu tiên: xem Bài 4
  • Cần thái độ khiêm nhường, cam kết giúp đỡ, và tò mò
  • Cần kỹ năng nghe và hồi đáp mới: xem Bài 4.
Continue reading

Tư vấn khiêm nhường – tại sao cần? (bài 1)

Tư vấn khiêm nhường (HC – Humble Consulting) là khái niệm do Edgar Schein đưa ra trên cơ sở kinh nghiệm tư vấn các tổ chức về văn hóa của tổ chức (OC – Organizational Culture). Ông cũng là tác giả của mô hình 3 cấp độ của OC đã trở thành kinh điển. Theo Schein, HC là một năng lực quan trọng cho các lãnh đạo và những người làm công việc trợ giúp (helping) về mặt tâm lý cho mọi người, không chỉ tư vấn mà còn coaching, counseling, v.v. Trong loạt bài này, tôi sẽ tóm tắt các ý của Schein trong sách Humble Consulting, và bổ sung bình luận về việc sử dụng HC để trợ giúp tâm lý khi làm mentor/ coach.

Continue reading

Mười bí ẩn chính về COVID-19, đến nay vẫn chưa có câu trả lời chính xác

Уличная картина-граффити "Любовь во время коронавируса" в норвежском городе Брюне, работа местного художника Пёбеля
Tranh đường phố “tình yêu thời covid” ở Na-uy. Ảnh trong bài gốc

1/ Rốt cuộc, virus đã xuất hiện như thế nào?

Giả thuyết chính vẫn là SARS-CoV-2 bắt nguồn từ dơi ở Trung Quốc. Nhiều coronavirus có trong dơi, và một vài trong số đó đã gây ra dịch bệnh, chẳng hạn năm 2002. Tuy nhiên, coronavirus mới phải truyền qua một loài động vật khác trước khi có khả năng lây nhiễm sang người – và việc tìm kiếm vật chủ trung gian này vẫn chưa thành công. Các xét nghiệm lấy từ động vật được bán ở “chợ tươi” Vũ Hán, nơi được cho là điểm khởi đầu của sự lây truyền vi rút sang người vào đầu năm 2020, đã không xác định được nó. Đồng thời, nhiều nhà khoa học vẫn tin rằng virus có nguồn gốc nhân tạo và “tình cờ trốn thoát” khỏi một phòng thí nghiệm nổi tiếng ở cùng thành phố – và chính quyền Trung Quốc đã hiểu ra mọi thứ sớm hơn nhiều so với khi họ thông báo cho phần còn lại của thế giới .

Continue reading

Danh mục các hành vi cần điều chỉnh ở trẻ

Danh sách các hành vi thường ngày không mong muốn của trẻ em mà ta cần điều chỉnh (challenging behaviors), do Yale Parenting Center (Yale University) lập và có phương pháp can thiệp.

  • Not complying with parental requests – không thực hiện các yêu cầu của bố mẹ
  • Having a bad attitude – thái độ không tốt
  • Speaking offensively or harshly – có lời lẽ xúc phạm, thô bạo
  • Breaking things – đập phá đồ đạc
  • Having catastrophic tantrums – làm mình làm mẩy, lên cơn tức giận quá mức
  • Showing disrespect – tỏ ra không tôn trọng
  • Being careless in playing with siblings – tỏ ra vô cảm khi chơi cùng anh chị em
  • Stealing – ăn cắp đồ
  • Arguing – cãi cọ
  • Lying – nói dối
  • Hitting peers, parents, teachers, or principals – hành hung bạn, bố mẹ, thầy cô giáo
  • Confronting others – hay đương đầu với mọi người
  • Bullying – bắt nạt
  • Fussy eating – khảnh ăn
  • Playing disruptively with peers – chơi đùa một cách bạo lực với bạn
  • Not sharing – không biết chia sẻ
  • Not engaging in self-care (bathing, brushing teeth, getting dressed) – lười chăm sóc vệ sinh cá nhân (tắm, đánh răng, mặc quần áo)
  • Not going to bed on time – không đi ngủ đúng giờ
  • Breaking curfew – vi phạm chế độ giờ giấc, không giữ lời
  • Not letting parents know where you are – không cho bố mẹ biết mình đang ở đâu
  • Not taking medicine – không chịu uống thuốc
  • Not socializing with other children – không hòa đồng với các bạn

Bỏ qua ganh đua, tập trung vào quá trình

Trong hồi ký, diễn viên Bryan Cranston (Breaking Bad) kể về bước ngoặt tinh thần của anh khi tham gia buổi diễn thử 20 năm về trước. Thông thường, anh và các diễn viên khác sẽ mỉm cười lịch sự với nhau trong khi hồi hộp chờ đến lượt mình. Tất cả mọi người đều tập trung vào kết quả, vì họ đều ở đó để cạnh tranh nhận vai.

Mọi thứ thay đổi khi Bryan bắt đầu tập trung vào quá trình thay vì kết quả. Khi anh ngừng suy nghĩ rằng việc diễn thử chỉ là một công cụ để đạt được mục đích, và bớt suy nghĩ về kết quả cuối cùng, bỗng nhiên anh được tự do để tận hưởng việc mình làm.

“Tôi không đến buổi diễn thử để lấy cái gì cả: công việc, tiền, hay sự công nhận. Tôi không đến để thi thố với người khác. Tôi đến để cống hiến.”

Suy nghĩ này đã giúp Bryan tự giải phóng để có thể phát huy hết tài năng.

Bất cứ khi nào chúng ta cố thành công trong việc gì đó – để được thăng chức, nhận đầu tư hay chốt hợp đồng, ta bị trói vào kết quả. Việc chú tâm vào một tương lai mà ta không thể kiểm soát ngăn cản ta phát huy hết khả năng của mình tại thời điểm đó.

Chúng ta không chiến thắng bằng cách đánh gục đối thủ. Chúng ta thắng khi có động lực làm những gì tốt nhất có thể, không liên quan đến việc đối thủ đang làm gì.

Dịch từ nguồn.

Các hạng nông dân trong CCRĐ

Cải cách ruộng đất chia nông dân thành các hạng:

  • Cố nông: những người nghèo tận cùng, ko có ruộng đất, phải bán vợ đợ con, cày thuê cuốc mướn
  • Bần nông: nông dân nghèo, có thể có chút ruộng, nhưng nợ nần, thiếu đói
  • Trung nông bậc dưới: có ruộng k0 lớn, đủ ăn nếu thuận thời tiết, có thể xây được nhà gỗ, tậu được trâu, hoặc chung tiền mua trâu
  • Trung nông bậc trên: có đủ ruộng cày, có thể xây được nhà gỗ, tậu được trâu, đủ ăn quanh năm
  • Phú nông bao gồm địa chủ, bá hộ, phú hộ, cường hào… những người có nhiều ruộng đất, nhà cửa, trâu bò và gia nhân, người hầu, thê thiếp

(theo Phan Cẩm Thượng. Văn minh vật chất của người Việt)

Bốn cấp nhân viên

Mỗi công ty đều có một vài cách phân loại nhân viên, rồi căn cứ vào đó mà xác định các chính sách đãi ngộ, thăng tiến hay đào tạo. Có một cách chia đơn giản dựa theo khả năng chung của nhân viên, có thể giúp cho công ty sử dụng nhân viên hiệu quả nhất, và cũng giúp cho nhân viên tìm con đường phấn đấu. Trong bài, nhân viên được hiểu là người làm công ăn lương, tức là từ CEO trở xuống.

Continue reading

Review sách: Nghệ thuật đàm phán đỉnh cao

Alphabooks, 2018

Tựa đề sách tiếng Việt có sự khác biệt khá xa so với tiếng Anh (crucial conversations – những cuộc trao đổi có tầm quan trọng đặc biệt), có lẽ vì có chữ “đàm phán” thì dễ bán cho những doanh nhân hơn. Thực tế thì trao đổi (conversation) khác với đàm phán (negotiation) ở chỗ không nhất thiết phải đi đến một thỏa thuận gì rõ ràng và cố định cả. Sau trao đổi, nhiều khi chỉ cần hai bên nói ra được ý kiến của nhau, lắng nghe nhau, là đã đủ để có những hành động tương ứng sau đó.

Continue reading

Về mục đích

Đa số dân tình trôi trong cuộc đời như một thứ quen thuộc trôi nổi trên sông.
Theo dòng nước, tiện đâu sống đấy.
Đó là bọn khờ dại.

Những người đặc biệt tài giỏi thì đương đầu với dòng chảy.
Họ bơi ngược dòng: ngược với cha mẹ, luật pháp, chính quyền.
Đó là những thằng ngu.

Continue reading