Category Archives: Quản lý

Các bài viết về quản lý doanh nghiệp và các tổ chức nói chung

Giải thích đơn giản: Trách nhiệm vs Trách nhiệm giải trình

Có sự khác nhau gì giữa trách nhiệm (responsibility) và trách nhiệm giải trình (accountability)?

Trách nhiệm giải trình là bổn phận phải báo cáo (giải trình) với người trao quyền cho bạn. Đó là khi bạn được giao nhiệm vụ và [thường] được trả công để làm việc đó, nên phải giải trình khi có yêu cầu. Cán bộ quản lý có trách nhiệm giải trình với cấp trên, chính quyền có trách nhiệm giải trình với người dân (vì dùng tiền thuế của họ). Accountable to whom?

Trách nhiệm là việc (kết quả công việc) mà bạn nhận làm, bất kể do được giao phó hay tự nhận. Responsible for what?

Trách nhiệm giải trình có tính hướng ngoại, bạn phải làm điều đó với người khác. Trách nhiệm có tính hướng nội, bạn sẽ quyết định mình làm đến đâu (có tinh thần trách nhiệm đến đâu). Vì tính hướng nội không dễ thấy từ bên ngoài, cho nên có thể bạn đang nỗ lực làm (tức là có tinh thần trách nhiệm cao) nhưng vẫn bị người ngoài đánh giá “vô trách nhiệm”.

Một người có thể có trách nhiệm giải trình nhưng thực ra vô trách nhiệm, tức là không nỗ lực trong công việc, và tìm cách đổ lỗi.

Ngược lại, một người cũng có thể có trách nhiệm nhưng không có trách nhiệm giai trình. Đó là khi bạn tự nhận trách nhiệm làm việc gì đó, thì bạn không cần giải trình với ai. Và cũng không thể đổ lỗi cho ai.

Bạn có thể tự nhận bao nhiêu trách nhiệm tùy ý. Việc đứng ra nhận mà không chờ ai giao được gọi là leadership. Bạn lãnh đạo vì bạn chọn làm thế – leader by choice.

 

Bí mật của Canva: chuyện một người lướt ván diều trẻ tuổi dựng nên startup có giá 3.2 tỷ đô (và có lãi!)

Nữ doanh nhân Melanie Perkins ở Australia, rất xa thung lũng Silicon, đã xây dựng một công ty khởi nghiệp cạnh tranh với Adobe và Microsoft. Vào đầu kỷ nguyên Instagram, cô đã tạo ra ứng dụng Canva, cho phép nhanh chóng và dễ dàng vẽ tranh hay chỉnh sửa ảnh. Để tham gia vào hangout của các nhà đầu tư mạo hiểm, cô đã phải học lướt ván diều. Nỗ lực đã được đền đáp: Canva được định giá 3,2 tỷ đô la và đã kiếm được lợi nhuận, trong khi tài sản của Perkins vượt quá 400 triệu đô la. Bản thân cô nói rằng cho đến nay chỉ mới hoàn thành được 1% kế hoạch. Continue reading

Digital Transformation từ học truyền thống sang trực tuyến: dịch chuyển từ lớp sang cá nhân

Hôm qua 8/12, FPT Educamp lần thứ 6 đã diễn ra với chủ đề DX in Edu (chuyển đổi số trong giáo dục). Có nhiều tham luận đề cập đến học trực tuyến. Xét thấy có nhiều quan điểm vẫn dừng ở mức sử dụng CNTT để hỗ trợ cho các quá trình hiện tại (giảng dạy, đánh giá, hỗ trợ người học, v.v.), tôi xin chia sẻ quan điểm cá nhân về “chuyển đối số” trong dạy và học. Continue reading

Bẫy bắt khiêm tốn. Công ty tiết kiệm từ nhân viên rụt rè

Sau một vài cuộc phỏng vấn không thành công, các ứng viên bắt đầu hạ thấp các đòi hỏi của họ với nhà tuyển dụng và đồng ý mức lương thấp hơn, hy vọng rằng mình sẽ sớm được đánh giá cao và được tăng lương. Đây là một sai lầm lớn – không thế có thu nhập cao bằng cách đó.

Nhiều người sử dụng lao động và người lao động hay trông đợi vào phép màu. Ví dụ, các nhà quản lý muốn tất cả các cải tổ trong tập đoàn xảy ra mà không mất chi phí tài và thời gian – cứ thể tự đến. Nếu hệ thống quản lý doanh nghiệp thất bại, họ sẽ dễ dàng giao trách nhiệm cứu doanh nghiệp cho một “hiệp sĩ trắng” – một người thuê ngoài. Hơn nữa, “hiệp sĩ trắng” này phải làm mọi thứ nhanh chóng, hiệu quả, một mình và hẫu như miễn phí. Continue reading

“Làm điều không cần thiết”

Người bác sỹ thạo việc đang làm điều cần thiết. Cô chào hỏi bệnh nhân mà không bắt tay. Khám từ đầu đến chân mà không nhìn vào mắt. Cô cảnh báo về từng dấu hiệu thể chất bất thường nhỏ nhất, nhưng không nhận thấy bệnh nhân run rẩy vì phòng lạnh.

Cô gõ thông tin vào hệ thống và in các mẫu đơn cho bệnh nhân ký. Nhưng không nhận ra nỗi sợ hãi trong mắt người bệnh. Cô ấy có năng lực, làm việc hiệu quả và, một số sẽ nói, giỏi việc. Nhưng nếu bệnh nhân rời đi, cảm thấy mình như một mớ các dấu hiệu và triệu chứng thay vì một con người, liệu cô bác sỹ có đủ giỏi?

Đa số công việc của ta là làm những gì cần thiết, đáp ứng spec và đảm bảo khách hàng có được những gì họ đã trả tiền. Nhưng phần lớn kỹ năng và tất cả niềm vui trong công việc của ta đến từ việc thực hiện những điều không cần thiết – những thứ ta không cần phải làm. Những hành vi khiến cho công việc của ta có ý nghĩa đối với những người ta phục vụ và chính ta.

Dịch từ nguồn.

“Giá mà tôi có nhiều dữ liệu hơn”

Thật không?
Thường thì có thể kiếm thêm dữ liệu. Sẽ mất thời gian hoặc tiền, nhưng có thể được.
Nhưng có lẽ bạn đang không sử dụng hết chỗ dữ liệu mà bạn có.
Tôi đoán, thực ra ý của bạn là: giá mà tôi có thể chắc chắn hơn.
Thật không may, cái này lại không thể.
Nếu việc bạn đang làm, sự đổi mới mà bạn tìm cách thực hiện, là đáng làm, thì nó đáng để làm trong sự không chắc chắn. Nhiều dữ liệu hơn không phải là bảo hiểm, mà là sa lầy.
Tiến về phía trước là cách tốt nhất để làm cho mọi thứ tốt hơn.
Dịch từ nguồn

“Đường hay nhà?”

Nếu bạn muốn tạo ảnh hưởng lâu dài, hãy xây đường.

Ví dụ, Stewart Brand chỉ ra rằng, nếu so sánh bản đồ trung tâm Boston của năm 1860 và 1960, thì hầu như mọi tòa nhà đều đã được thay thế. Đã biến mất.

Còn đường xá thì sao? Chúng chẳng thay đổi mảy may. Các lề đường, ranh giới và kết nối đa phần vẫn vậy. Ngoại trừ những thứ như dự án Big Dig, nhà xây dựng Robert Moses hay động đất, những con đường tồn tại mãi mãi.

Đó là bởi các hệ thống được xây dựng cho giao tiếp, vận chuyển và kết nối cần sự nhất trí gần như tuyệt đối để thay đổi. Còn các tòa nhà thì sẽ biến hình ngay khi chủ sở hữu hoặc người thuê quyết định là cần.

Khi xây một tổ chức, một công nghệ hay bất kỳ loại văn hóa nào, những con đường có giá trị hơn nhiều so với các tòa nhà.

Ở chỗ bạn, mọi người xây gì?

Dịch từ nguồn

Trong một tổ chức, “đường xá” có lẽ là hệ giá trị, văn hóa, các quy trình, hệ thống thông tin giao tiếp. Các thực thể này khó nhìn thấy và khó được đánh giá đúng, nhất là bởi những người bên trong. Và, khác với một thành phố dân chủ, toàn bộ đường xá có thể được xóa sổ nhanh chóng bởi quyết định của một người.