Category Archives: Dịch

Các tác phẩm dịch (bút danh Phương Hoài)

Ba loại lòng tốt

Thứ nhất là lòng tốt của “làm ơn”, “cảm ơn” và “tôi đã sai, tôi xin lỗi.” Những sự tử tế nho nhỏ giúp ta tương tác suôn sẻ, và khiến những người khác cảm thấy ta không vô cảm với họ. Chúng không gây ra phí tổn gì cho ta, và trên thực tế, trong đa số tình huống, vào cuộc với lòng tốt là phần thiết yếu của kết nối, gắn kết và tiến bước.

Continue reading

Viện sĩ Gelfand – không học lớp 10 và chưa từng là sinh viên

Israel Gelfand (1913-2009) – một trong những nhà toán học vĩ đại nhất thế kỷ 20, tác giả của nhiều công trình lý thuyết và nghiên cứu ứng dụng phương pháp toán học trong lĩnh vực vật lý, địa chấn, sinh học, sinh lý thần kinh, y học. Sinh ra ở làng Okny, Ukraina. Sau khi chỉ tốt nghiệp chín lớp phổ thông, không học đại học, ông vào làm nghiên cứu sinh Khoa Toán Cơ MGU, ở tuổi 27, trở thành tiến sĩ khoa học và ở tuổi bốn mươi – là viện sỹ thông tấn Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô. Gelfand là người giành được nhiều giải thưởng quốc gia và quốc tế; tiến sĩ danh dự của bảy trường đại học nước ngoài, bao gồm Harvard và Oxford; thành viên nước ngoài danh dự của Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ.

Continue reading

Tại sao Louis Armstrong luôn đeo Ngôi sao David?

Một trong những nhạc công nổi tiếng nhất thế kỷ XX, Louis Armstrong, là cháu của nô lệ da đen được đưa đến Mỹ.  Ông sinh ra và trải qua tuổi thơ trong nghèo khó.

Trong hồi ký của mình do Đại học Oxford xuất bản, ông kể về những năm tháng đầu đời đã được nuôi dưỡng và thay đổi bởi một gia đình Do Thái nghèo.

Continue reading

10 điều dặn con vào lớp một

Tranh Jimmy Liao

Tôi là một người chưa bao giờ thích đi học. Xưa kia tôi chán nản khi học ở trường, và giờ thấy mệt mỏi khi đưa con vào đó. Khi con gái vào lớp một, chúng tôi đã lúng túng và cố gắng động viên một cách vụng về không chỉ con mình, mà cả bản thân.

Khai giảng sắp đến. Và tôi tự hỏi, sẽ căn dặn gì một đứa trẻ nếu tôi đưa nó vào lớp một với kinh nghiệm nuôi dạy con hiện tại của tôi? Có lẽ, nếu Makarenko (*) sống lại và biết tôi nói gì, đầu tiên ổng sẽ dùng giẻ lau bảng đập vào má tôi một cách phấn khích, rồi sẽ chui vào góc lớp mà khóc nức nở bất lực nhưng cũng phấn khích không kém (**). Bởi vì, bản ghi nhớ của tôi cho học sinh lớp một sẽ giống như các lời dặn của bố già Don Corleone:

Continue reading

Bốn cấp độ của quan hệ (levels of relationships)

Lời người dịch. Trong cuộc sống và công việc, chúng ta thiết lập và duy trì các mối quan hệ khác nhau với mọi người. Một mối quan hệ cho hai bên sự tin cậycởi mở nhất định với nhau, để hai bên có thể đạt được mục đích của mình. Với kinh nghiệm lâu năm làm tư vấn, nhất là trong lĩnh vực văn hóa của tổ chức, Edgar Schein đưa ra khái niệm Tư vấn Khiêm nhường (HC – humble consulting) và mức độ quan hệ cần có với khách hàng để có thể thực sự giúp đỡ họ. Ông xác định 4 cấp độ quan hệ và mô tả chi tiết. Các mô tả này cũng giúp ta suy ngẫm và hiểu về các mối quan hệ khác của mình, ví dụ trong điều kiện niềm tin bị xói mòn ở xã hội VN, khó có thể trông chờ quan hệ L1 không bị biến thành L-1, do đó người ta có xu hướng đấy lên L2 hoặc L3 cho yên tâm (ví dụ trong trường hợp khám chữa bệnh)

Continue reading

Dự đoán tương lai

Người ta làm điều đó suốt. Đôi khi rất thành công. Không chỉ là những thứ dễ đo và có lợi nhuận như cá cược thể thao hay chứng khoán, mà còn là những tương tác thiết yếu của con người như “cách tốt nhất để chào đón học sinh mẫu giáo vào ngày đầu tiên đi học” hoặc “nếu chúng ta thiết kế giao điểm thế này, giao thông sẽ lưu thông tốt hơn.” Nói về sức khỏe cộng đồng và kỹ thuật, khả năng hình dung về những ảnh hưởng của công việc ta làm là vô cùng cấp thiết.

Khi có việc với một “nhà tiên tri” như vậy, nên đặt ba câu hỏi:

Track record của bạn là gì?” Không phải lúc nào chúng ta cũng đúng, nhưng một khi loại bỏ các yếu tố may mắn và bất thường thống kê, liệu bạn có thường xuyên làm tốt hơn những người khác, hay chỉ đơn giản là bạn đang chém?

Bạn có thể cho thấy việc mình làm?” Thật khó để tin vào người sở hữu một phương pháp bí mật nào đó. Mặc dù đây có thể là một bí kíp cạnh tranh, nhưng nhiều khả năng là người đó chỉ đơn giản là gặp một chuỗi may mắn (nhưng theo thống kê thì sẽ không kéo dài).

Bạn đã dạy phương pháp của mình cho người khác chưa?” Đây là một biến thể của câu hỏi trước. Nếu mọi người đang sử dụng phương pháp này để dự đoán thành công tương lai trong các lĩnh vực khác, thì chúng ta đang thấy một cách tiếp cận đáng tin và hiệu quả để hiểu cách thế giới vận hành.

Mấy quy tắc này chỉ là thay thế cho cách kiểm tra nghiêm ngặt mà hiện nay phổ biến hơn nhiều. Với các dự đoán của ta đã được khắc sâu vào bộ nhớ của Internet và nhiều dữ liệu hơn bao giờ hết, ta có thể dự đoán tốt hơn điều gì sẽ xảy ra tiếp theo, và xác định xem ai giỏi ai không. Nhưng niềm tin là một động lực mạnh mẽ, được phổ biến rộng, và đôi khi ta phải mất thời gian để nhận ra rằng sự tự tin và âm lượng của ai đó không thể thay thế cho việc nhìn mọi thứ như hiện tại và hiểu cách chúng hoạt động.

Dịch từ nguồn

Món quà của Alice Miller cho nhân loại

Nếu từng đọc sách của bà, từ The Drama of the Gifted Child đến Free from Lies, cuộc sống của tất cả mọi người đều bị biến đổi sâu sắc. Đọc Alice Miller nghĩa là trở về sâu thẳm bên trong của chính mình, về với đứa trẻ mà bạn đã từng là. Bất kể đã phải chịu đựng sự phủ định bản thân hoặc bị tổn thương thế nào, bạn sẽ lại có liên lạc với đứa trẻ này. Bạn sẽ có khả năng hóa giải những phán xét chống lại trẻ em – về sự ngu ngốc, tội lỗi nguyên thủy, thú tính bẩm sinh và những động cơ của chúng – mà cái văn hóa khinh thường trẻ em đã dính chặt vào. Bạn sẽ dám tuyên bố rằng khi còn nhỏ, chúng ta hoàn toàn vô tội. Trước Alice Miller, không có ai cực đoan như vậy. Bắt đầu bằng nền tảng vững chắc mà những cuốn sách của bà truyền cho, ta có thể thực sự sống lại cuộc đời mới, đơn giản vì có thể kết nối lại với đứa trẻ mà ta từng là, bằng nguồn sống bên trong chính mình.

Continue reading