RỄ SỒI

Những cái cây đơn độc

Liệu phương pháp nuôi dạy con của người Anh có hợp lý? Xét về lâu dài, nó có mang lại lợi ích cho tâm lý và tính cách của trẻ hay không? Ý kiến ​​về vấn đề này có thể khác nhau. Tuy nhiên, hiếm ai phủ nhận kết luận rằng hệ thống này cũng để lại dấu ấn lên chính các bậc cha mẹ. Việc kìm nén những biểu hiện tình cảm tự nhiên dành cho con cái và chế ngự các cảm xúc bộc phát bằng tự kiểm soát tất yếu sẽ dẫn đến nhiều hệ quả—trong đó, hệ quả rõ ràng và vô hại nhất chính là niềm đam mê dành cho thú cưng.

Ai đó phải lấp đầy khoảng trống trong lòng cha mẹ do sự xa cách về mặt cảm xúc với con cái tạo ra. Những tình cảm gắn bó cần một nơi để giải tỏa. Suy cho cùng, trong khi việc công khai thể hiện sự âu yếm với con mình—ngay cả khi ở chốn riêng tư—bị coi là điều không nên, thì việc dành tình yêu nồng nhiệt và cuồng nhiệt cho một chú chó ở nơi công cộng lại được xem là hoàn toàn chấp nhận được. Nhưng liệu sự gắn bó với thú cưng có thể đóng vai trò là một sự thay thế thỏa đáng?

RỄ SỒI

Chó, mèo và… trẻ con

Có thể gọi các công viên ở London là nơi chốn của những loài chim dạn dĩ. Những cư dân có cánh nơi đây hoàn toàn không tỏ ra sợ hãi con người. Điều này đặc biệt dễ nhận thấy vào các ngày trong tuần khi lượng khách thưa thớt: những chú thiên nga kiêu hãnh lướt mình từ khắp các góc hồ về phía người lạ đang đi ngang qua, trong khi lũ vịt thậm chí có thể lạch bạch bước lên bờ và đi theo.

RỄ SỒI

Nghiệp dư và nhà nghề

Văn hóa coi trọng sự riêng tư và đề cao gia đình là chìa khóa để hiểu nhiều đặc điểm tính cách riêng có của người Anh. Ví dụ, hãy xem xét chủ đề được họ yêu thích: phân biệt người nghiệp dư và nhà nghề (chuyên nghiệp). Những khái niệm này, có lẽ chỉ còn giữ được ý nghĩa ban đầu trong thể thao, vẫn là một ranh giới đạo đức quan trọng ở quần đảo Anh. Người ta thường chấp nhận, hoặc ít nhất là giả vờ, rằng những gì mình tận hưởng trong thời gian rảnh rỗi quan trọng hơn những gì mình làm trong công việc. Do đó, cách tiếp cận công việc một cách nghiệp dư được đánh giá cao hơn kiến thức chuyên môn, và người nghiệp dư được tôn kính hơn nhà nghề.

Sự phân chia thành nghiệp dư và chuyên nghiệp bắt nguồn từ môn cricket. Và cricket thực sự là thánh địa của người Anh, một môn thể thao quốc gia mà họ coi là mẹ đẻ không chỉ của thể thao mà còn cả đạo đức. Chính từ cricket mà các nguyên tắc đạo đức thể thao, vốn đã trở thành nền tảng của hành vi đúng đắn và chuẩn mực đạo đức của người Anh, bắt nguồn. Khi một phó hiệu trưởng Đại học Oxford nói rằng mục tiêu của ông là dạy những chàng trai trẻ chơi một cách trung thực, ý nghĩa của cụm từ này vượt xa lĩnh vực thể thao.

RỄ SỒI

Cái nhìn qua hàng rào

Người Đức sống ở Đức.
Người Mỹ sống ở Oklahoma.
Người Tây Ban Nha sống ở Tây Ban Nha.
Nhưng người Anh thì sống ở nhà…

Khổ thơ nổi tiếng này chợt hiện lên trong đầu tôi trong một cuộc trò chuyện với một nhà báo người Paris, người mà số phận bắt sống nửa đời ở London. Chúng tôi thảo luận về khái niệm yêu nước ở hai bên eo biển Anh. Trong khi người Pháp, như người đối thoại của tôi khẳng định, yêu đất nước mình vì nó được tưới bằng mồ hôi và máu của nhiều thế hệ, vì lao động gắn liền với nó – công lao của người nông dân và công lao của người chiến binh – thì người Anh yêu đất nước mình trên hết như là nhà, là nơi không gắn liền với những khó khăn của lao động hàng ngày mà là với những niềm vui của sự nhàn rỗi. Đối với anh ta, hình ảnh quê hương là một khu vườn nhỏ có hàng rào bao quanh dưới cửa sổ, nơi anh ta chăm sóc và tận hưởng ngày Chủ nhật. Chính hàng rào này, chứ không phải hoa hồng hay bức tượng thiếu nữ cổ xưa với cây đinh ba của Nữ thần Britannia, mới nên được coi là biểu tượng quốc gia của người Anh.

RỄ SỒI

Đất nước của những đồng cỏ xanh

Nước Anh hiện lên từ sóng biển như một đường màu trắng lục phủ khói bí ẩn ở chân trời. Nó hiện ra như thế trong mắt những kẻ chinh phục. Chính những vách đá phấn trắng này đã khiến quân đoàn của Julius Caesar đặt tên cho hòn đảo là Albion, có nghĩa là Trắng. Nhưng ngay cả người La Mã, đến từ phía nam, cũng bị ấn tượng bởi sự trù phú của thảm thực vật, khả năng giữ được vẻ tươi mát màu ngọc lục bảo quanh năm của cỏ Anh. Ngay cả họ, những người mới đến từ vùng Địa Trung Hải đầy nắng, cũng gọi nước Anh là vùng đất của những đồng cỏ xanh.

RỄ SỒI

Những giọt nước trên áo khoác

Bạn làm gì khi lần đầu đến một đất nước xa lạ chưa từng biết? Giống như một miếng bọt biển, bạn thấm đẫm những ấn tượng, háo hức đón nhận những âm thanh của ngôn ngữ xung quanh. Bạn cố gắng bắt chuyện với những người ngẫu nhiên bạn gặp: một bạn đường cùng đi xe buýt, một hàng xóm trên ghế vườn hoa. Tóm lại, bạn tưới lên những hạt khô của kiến ​​thức xa xôi về đất nước đó làn hơi ẩm mang lại sinh sôi của những ấn tượng cá nhân. Tôi đã trải qua tất cả những điều này nhiều hơn một lần. Và trước khi đến London, tôi tin chắc rằng quá trình ổn định cuộc sống sẽ nhanh hơn ở Anh so với ở Nhật Bản. Rốt cuộc, tôi nghĩ, ở Nhật có một thế giới khó hiểu hơn nhiều đang chờ đợi tôi, và rào cản ngôn ngữ thì đơn giản là không thể so sánh.

RỄ SỒI
Ấn tượng và suy ngẫm về nước Anh và người Anh

Bồn rửa không nút chặn và bồn tắm không vòi sen

Chuyện ở London vào giữa những năm 1970. Chúng tôi ăn tối ở một gia đình người Anh đang chuẩn bị cho chuyến đi hai tuần đến Liên Xô. Cuộc trò chuyện xoay quanh Moscow, Leningrad và Sochi, và việc nên xem gì ở những thành phố này chỉ trong vài ngày. Sau món pudding, như thường lệ, phô mai được dọn ra, và sau đó khách được mời uống cà phê bên lò sưởi.

Tranh thủ một phút, chủ nhà kéo tôi sang một bên và nói rằng muốn thảo luận một chủ đề tế nhị. Liệu ông ấy có thể mong đợi tôi, thứ nhất, hiểu đúng động cơ đằng sau câu hỏi của ông ấy, và thứ hai, trả lời nó một cách hoàn toàn chân thành? Tất nhiên, tôi gật đầu, mặc dù không hình dung điều gì có thể xảy ra sau một mở đầu như vậy.

CÀNH ANH ĐÀO

Có nợ với anh đào

Trong những năm làm báo ở Tokyo, tôi thường nhớ lại lời của nhà thơ Mayakovsky, người tự coi mình có nợ

… với những cây anh đào Nhật Bản,
vì tất cả những gì chưa kịp viết ra.

Việc luôn phải chạy đua để theo kịp các sự kiện chính trị và xã hội hiện tại khiến các nhà báo viết cho các tờ báo nước ngoài hầu như không có thời gian để viết một bài tường thuật kỹ lưỡng về bản thân dân tộc, về những nét chân dung của họ. Rồi bạn lật giở những tập hồ sơ đồ sộ các tài liệu đã được gửi đến và cay đắng nhận ra rằng bạn chưa bao giờ thực sự trả lời được câu hỏi: người Nhật là ai? Kể từ đầu thế kỷ này, đất nước chúng ta biết nhiều điều xấu hơn là điều tốt về dân tộc láng giềng này. Có những lý do cho điều đó. Và ngay cả những điều xấu mà chúng ta thường nghe về người Nhật cũng thường đúng và cần được giải thích hơn là bác bỏ. Tuy nhiên, trong khi chúng ta biết khoảng 90% những đặc điểm tiêu cực của tính cách người Nhật, thì chỉ biết khoảng 10% những đặc điểm tích cực.

CÀNH ANH ĐÀO

108 tiếng chuông

Rẽ sóng Thái Bình Dương, con thuyền lao nhanh về phía bờ biển Nhật Bản. Cánh buồm vuông của nó hiện lên màu đỏ thẫm dưới ánh hoàng hôn của mặt trời mà nó không ngừng theo đuổi. Bảy người trên thuyền đang rất vội. Nhưng rồi như mọi khi, cơn gió của trí tưởng tượng dân gian đã đưa họ đến đúng lúc—khi tiếng chuông đồng cổ vang vọng bắt đầu ngân nga báo hiệu giao thừa.

Nhật Bản như chết lặng khi đếm 108 tiếng chuông này. Rốt cuộc, Tết Nguyên đán ở đó không chỉ là một ngày lễ, mà còn là một loại sinh nhật quốc gia. Cho đến gần đây, người Nhật không có phong tục kỷ niệm ngày sinh. Tiếng chuông thứ 108 của Tết Nguyên đán sẽ thêm một tuổi cho mọi người. Ngay cả một em bé sinh ra ngày hôm trước cũng được coi là một tuổi vào sáng hôm sau. Vào giao thừa, người ta thêm một tuổi và cũng bước qua một ngưỡng cửa mà sau đó một số phận hoàn toàn mới đang chờ đợi. Vào thời điểm này, theo phong tục, người ta trang trí cửa nhà bằng cành thông, tre và mận. Đối với người Nhật, cây thông xanh quanh năm tượng trưng cho sự trường thọ, tre tượng trưng cho sự kiên cường, và cây mận, nở hoa giữa mùa đông, tượng trưng cho niềm vui giữa nghịch cảnh.

CÀNH ANH ĐÀO

Leo núi Phú sỹ

Thành thật mà nói: khi vị sư ở Thiên Đàn đóng dấu sắt nung của trạm thứ mười “đỉnh Phú sỹ, 3776 mét” lên cây gậy của tôi, tất cả những gì tôi nghĩ đến là câu tục ngữ Nhật Bản chẳng hề thi vị chút nào: “Kẻ chưa từng leo núi này là kẻ ngốc, nhưng kẻ dám leo hai lần thì ngốc gấp đôi.” Mặc dù tôi chỉ hoàn thành một nửa trong mười chặng của con đường hành hương cổ xưa (ngày nay, việc leo núi bắt đầu từ trạm thứ năm, có thể đến bằng xe), nhưng chuyến leo bộ từ ba giờ chiều đến ba giờ sáng khó có thể gọi là đi dạo. Đặc biệt là khi toàn bộ kinh nghiệm leo núi của bạn chỉ giới hạn trong những ký ức tuổi thơ về một đống xỉ than gần nhà máy hơi nước trong sân của một tòa nhà cũ ở Leningrad. Tình cờ, chính đống xỉ than này hiện lên trong tâm trí tôi khi tôi leo lên sườn dốc vô tận của ngọn núi thiêng liêng Nhật Bản, chân tôi lún sâu vào những mảnh vụn xốp, sắc nhọn và tro núi lửa đã mòn. Phú sỹ là một đống xỉ than được phóng đại lên gấp ngàn lần. Cùng một kết cấu, cùng một màu sắc từ xám đậm đến nâu, cùng một độ dốc. Tuy nhiên, nói chính xác hơn thì là: càng lên cao, dốc càng lớn. Bạn sẽ dễ cảm nhận chỗ cong nhẹ của sườn dốc, thứ mà họa sĩ Hokusai rất yêu thích trong bộ tranh “Trăm mặt núi Phú sỹ”.